Vanmorgen hebben meerdere vluchten van de Surinaamse Luchtvaartmaatschappij (SLM) vertraging ondervonden als gevolg van een kritisch tekort aan luchtverkeersleidingspersoneel, wat de kwetsbaarheid van de huidige personele bezetting opnieuw onderstreept.
De Suriname Air Traffic Controllers Association (SATCA) acht het noodzakelijk de gemeenschap hierbij te informeren over de actuele stand van zaken binnen de luchtverkeersleiding in Suriname.
Ondanks eerdere toezeggingen en constructief overleg met de president van de republiek Suriname op 26 januari 2026, blijft concrete voortgang op cruciale dossiers al jaren uit. Dit heeft directe implicaties voor de operationele stabiliteit en de toekomstbestendigheid van de luchtvaartdienstverlening.
Structurele knelpunten blijven bestaan
De afgelopen maanden hebben luchtverkeersleiders zich aantoonbaar constructief opgesteld en hun verantwoordelijkheden volledig nagekomen, conform de afspraken met de president. Tegelijkertijd moet worden vastgesteld dat essentiële verbeteringen opnieuw uitblijven:
- Loonstructuur en rechtvaardigheid
De beloofde loonaanpassing is nog steeds niet gerealiseerd. Er blijft sprake van scheefgroei, waarbij functies met minder verantwoordelijkheden en zonder operationele nachtdiensten in sommige gevallen beter worden beloond dan luchtverkeersleiders en zelfs operationeel leidinggevenden.
- Achterstallig overwerk
Hoewel een deel is uitbetaald, is het proces in maart 2026 opnieuw stilgevallen.
- Incentives voor aspiranten
Aspirant-luchtverkeersleiders, die nu dagelijks de training moeten volgen, ontvangen nog steeds circa SRD 5.000. Ondanks toezeggingen zijn er na vijf maanden geen zichtbare verbeteringen doorgevoerd.
- Verouderde toelagen
De huidige toelagestructuur is niet meer in overeenstemming met het gewicht, complexiteit en verantwoordelijkheid van het beroep van luchtverkeersleider.
- Werving en selectie
De recente wervingsronde heeft, op basis van observatie, niet het beoogde resultaat opgeleverd. Meer dan de helft van de kandidaten voldoet mogelijk niet aan de vooraf gestelde, internationaal vastgelegde en gepubliceerde eisen, wat de druk op de bestaande bezetting verder zal verhogen.
- Brevetering en medische keuringen
Sinds 2023 zijn noodzakelijke medische keuringen (Class 3) uitgebleven, waardoor de verlenging van brevetten stagneert en de operationele inzetbaarheid onder druk staat.
- Materieel en middelen
De noodzaak tot vernieuwing en vervanging van apparatuur blijft onverminderd urgent.
Inzet van het personeel blijft groot, maar kent grenzen
Ondanks deze omstandigheden hebben SATCA-leden hun medewerking verleend:
- De trainingen conform planning gestart op 6 februari 2026
- Invaldiensten uitgevoerd en de operationele continuïteit gewaarborgd in de afgelopen maanden
- Zich gehouden aan alle gemaakte afspraken na de bijeenkomst met de president en het onderhandelingsorgaan, dat tot op heden nog geen update of werkbaar model kan presenteren
Deze inzet onderstreept de professionaliteit en verantwoordelijkheidszin binnen de luchtverkeersleiding. Tegelijkertijd moet worden benadrukt dat de bereidheid om invaldiensten te blijven uitvoeren onder de huidige omstandigheden afneemt. Hoewel deze diensten extra inkomsten genereren, kunnen en mogen zij geen structurele en onbeperkte oplossing vormen voor personeelstekorten.
Al meer dan 15 jaar vangen luchtverkeersleiders structurele tekorten op via inval- en overwerkdiensten. Tot op heden hebben opeenvolgende regeringen geen duidelijkheid hierop en nagelaten hiervoor een duurzame oplossing te implementeren. Dit wordt mede toegeschreven aan het feit dat leidinggevende posities binnen deze sector niet worden ingevuld op basis van inhoudelijke expertise, maar op grond van andere overwegingen.
SATCA benadrukt dat effectieve aansturing van de luchtvaartsector vraagt om leiderschap met operationele kennis en ervaring, bij voorkeur iemand met een luchtverkeersleidersbrevet (actief of voormalig). Het consequent afwijken van dit internationaal aanbevolen principe heeft bijgedragen aan het uitblijven van structurele verbeteringen.
Daarnaast wordt onderstreept dat:
- Inval- en overwerkdiensten geen verplichting zijn, maar plaatsvinden op basis van vrijwilligheid. In de praktijk wordt dit echter vaak als plicht ervaren
- Internationale richtlijnen en operationele limieten bepalen dat dergelijke inzet niet onbeperkt en structureel kan worden voortgezet
- Voortzetting van de huidige praktijk zonder oplossing op korte termijn leidt tot een onhoudbare en onveilige situatie
Een eerlijk beeld: de keerzijde
SATCA acht het van belang te benadrukken dat het uitblijven van vooruitgang nooit aan het personeel kan worden toegeschreven. Integendeel, wordt er geconstateerd dat in plaats van structurele oplossingen te implementeren, scenario’s worden ontwikkeld die de verantwoordelijkheid impliciet bij de werknemer leggen.
Deze benadering werkt contraproductief en leidt af van de kern van het probleem: het tijdig en effectief oplossen van knelpunten die al geruime tijd bekend zijn.
Effectief beleid begint bij het principe: de juiste persoon op de juiste plaats. Wanneer expertise leidend is in besluitvorming en uitvoering, zullen processen aantoonbaar verbeteren.
Daarnaast geldt dat zichtbare actie en meetbare resultaten noodzakelijk zijn. Enkel intenties, toezeggingen of publieke profilering zonder opvolging dragen bij aan structurele achteruitgang.
Wij achten het bovendien onaanvaardbaar om ongekwalificeerde krachten, organisatorische tekortkomingen en een aanhoudend hoge werkdruk binnen onze operationele afdelingen te blijven tolereren, zeker wanneer wordt teruggekeken naar ernstige luchtvaartongevallen zoals de Tenerife airport disaster en de Überlingen mid-air collision, waarbij duidelijke tekortkomingen in communicatie, procedures en organisatorische structuur hebben bijgedragen aan catastrofale gevolgen. Deze historische gebeurtenissen onderstrepen dat veiligheid in de luchtverkeersleiding nooit mag worden gecompromitteerd.
Oproep tot daadkracht
SATCA doet een dringende oproep aan de verantwoordelijken om met spoed over te gaan tot de concrete uitvoering van eerder gemaakte afspraken. De luchtvaartsector vormt een kritische infrastructuur, waarbij veiligheid, continuïteit en internationale compliance niet onderhandelbaar zijn.
De gemeenschap mag erop vertrouwen dat, zodra zichtbare en overeengekomen resultaten worden gerealiseerd, luchtverkeersleiders zich blijven inzetten voor een veilige en stabiele luchtvaartoperatie. Tegelijkertijd is het essentieel dat de randvoorwaarden om dit te kunnen blijven doen op korte termijn structureel worden verbeterd.
Persbericht- SATCA
